इकडून तिकडून - 6

In these fourteen random episodes RR takes us through various thoughts and places at his own pace. Always delightful and always endearing, come, look through these kaleidoscopic narrations.

देम्हाळा (देंव्हाळा) दिवस मार्गशीर्ष पुष्य महिने सायंकाळी पाष्टे टोपी घालींगूनेच जांव॑ म्हणून निर्बंध. टोपी घालींगून दंडक नाही. अपण घालींगिट्लते नाहे, दुसरेंस (दुसरेंना) धाट्लासुया. अत्ता वेगळ॑ वाट नाही, डोस्केवर केंसेच नाही. देम (देंव॑) अस्कीन निसरूनजाईल म्हणजे ऐकनात॑. दुस्तपारी जाताना देऊळापुढे (देऊळाच पुढे) जाताना एक निमिष ओठाकून टोपी काढूनटाकून देवाला प्हावून हात जोडूनटाकून पुन्हायीन टोपी अडिकींगून पुढे जाणे. तीन चार देऊळ, यतित्रय मठाकडे जाताना अग्गीन अस॑ करणे आरारच॑ दंडक. एक दिवस बरोर येणार एकले विचारले, "कसाला घटिकाला एकदा टोपी काढून पुन्हायीन अडिकींगतोस ?" म्हणून. आरार सांगिट्ला, "देवाला एक मर्यादा करालाच. अत्ता कोणतरीन थोर मनुषाला सोमोर (समोर) प्हायलतर टोपी काढूनटाकून नमस्कार करत॑नाहीका, तसेच" म्हणून. टोपीच एक खाणी आरारच॑ काका - स्वर्गनिवासि - श्री अनंतस्वामिराव गुंडोपंत सांगिट्लेहत॑. ते खाणी अत्ता लिव्हाला होईना. लिव्हलतर उद्या वेदप्रीयाच संपाक जेवणे श्रम होऊन जाईल, जेवलतरीन पर्तून बाह्येर येऊनजाईल. त्याकरतां ते नंखर दिवसानंतर लिव्हूम्हणे. सध्या देऊळापटीस जावुम्हणे का ? कित्येक देऊळांत गर्भगृहापुढे नंदीच विग्रह असेल. कित्येकांत चुचुद्रीच विग्रह असेल. कित्येक देऊळांत बाह्येरल॑पटीस ध्वजस्थंभ असेल. बीदींतसून प्हायिलतर पोणावांटा देऊलांत मूल विग्रह प्हायाला होईना. असलतरीन, लोक जातां येतां देऊळाबाह्येर ओठाकून गाळाला घालींगून जातील. बंडींत जाणारयीन एक निमिष बंडी ओठाकिवून देवाला प्हाऊन हात जोडूनटाकून जातील. एथ एक देऊळांत गर्भगृहापुढे असाच चुचुंद्रीच विग्रह ल्हानेच, मूल विग्रह बाह्येरसून कळेल॑. असलतरीन, प्हायाला होईना, कां म्हणजे, पूजा कराच पुरोहित पोणावांटा वेळ गर्भगृहांत देवाला पाठ दाखींगून ओठाकलसतील. एक दिवस आरार त्यांत एकलांस विचारले, "ते काळांत लोके राजा महाराजाला प्हायाला गेलतर पर्तताना मागे सर्कून येतील, त्यंच सोमोर (समोर) पाठ दाखेवींगून पर्तनात॑. एक मर्यादाच॑. येवढ॑ कां, हे काळांतयीन कार्यालयांत काम करणार वोरल॑ (वरल॑) अधिकारीला प्हायाला त्यंच खोलीला गेलतर, तसेच करतील॑. तुम्ही कां देवाला पाठयीन अण्की कायकीयीन दाखिवत ओठाकलसतांत ?" म्हणून. तेनी - तोंड भरून ज़र्दा - सांगिट्ले, "एथ आंत येऊन ओठाकून प्हायलतर कळेल, काम करणे केवढ॑ कष्ट म्हणून. एक निमिष ओठाकूया म्हणजे तुम्हाला सोसत नाही" म्हणून. आरार जवाब देला, "देऊळांत पूजा कराला देऊनठिवलसांव॑. वरून (वोरून) चोखट मुषारा देतात. तुम्ही अस॑ करतांत, केम्हा प्हा नव बंडी कोणितरीन आणतोका, पूजा करतों म्हणून भरून पैसे बडिवुया म्हणून बाह्येर प्हात ओठाकलसतांत. नाहीतर, अस॑ देवाला पाठ दाखिवींगून ओठाकलसतांत, हे काय न्याय हे". "तुम्ही तुमच काम प्हायींगून जांत॑" म्हणून (तेवढ॑ मर्यादा देल नाही) सांगिट्ले. कलि काळ. (Re-written in DM by ARV) 28 Jan 2017

Dhanvaala dhivasa Maargashirsa Pushya mahine shaankaali paashte topi gaalingunacha jaavan manun nirbandha. Topi gaalingun dhandaka nahi. Apana gaalingitlathae nahi, dusarana gaatlaasuya. Aththa vegla vaata nahi, doskaavora kesacha nahi, dhanva askin nisurun jaayila manje aiknaatha. Dusthepaari jaathaana dhevulaa puda jaathaana aek nimisha otaakun topi kaaduntakun dhevaala paavun aath joduntakun punayin topi adikingun puda jaana. Theen chaar dhevula, yathithraya mathaakada jaathaana aggi asa karna rraacha dhandaka. Aek dhivasa borora yenaara aekle vichaarle, 'kasaala gatkaala aekdha topi kadun punayin adikingthosa?' manun. rr saangitla, 'dhevaala aeka maryaadha karaalacha. Aththa konithrin thor manushaala somora paayilthara topi kaaduntakun namaskar karthinika? Thasacha' manun. Topicha aeka kaani rraacha kaka - swarganivaasi - Sri Ananthaswamy Rao Gundo Panth saangitletha. Thae kaani aththa livaala hoynaa, livalthra udhya Vedapriyaacha swayampaaka jevna srama hunjaayila, jevalthirin parthun baayaara yevun jaayila. Thyakarthan thae nankara dhivasaa nanthara livumna. Sadhya dhevulaa patisa jaavumnaka? Kiththeka dhevulaantha garbagriha puda Nandhicha vigraha asala, kiththekaantha Chuchundhricha vigraha asala. Kiththeka dhevulaantha baayaarla patisa dhwajasthamba asala. Beedheenthasaun paayilthara ponaavanta dhevulaantha moola vigraha paayala hoina. Asalthirin loka jaathaan yethaan dhevulaa baayaara otaakun gaalaala gaalingun jaathila. Bandintha jaanaarayin aeka nimisha bandi otaakivun dhevaala paavun aath joduntakun jaathila. Heththa aeka dhevulaantha garbagriha puda asaacha Chuchundhri vigraha laahnacha, moola vigraha baayaarasun kalala. Asalthirin paayaala hoina, kaan manje, pooja karaacha Purohitha ponaavanta vela garba grihaantha dhevaala paate dhaakingun otaaklaasala. Aeka dhivasa rr thyaantha aeklaansa vicharla, 'thae kaalaantha loka Raja Maharajaala paayaala gelthara parthathaana maaga sarkun yethila, thyaancha somora paate dhakivingun parthnaatha. Aeka maryaadhaacha. Yevda kaan, yeh kaalaanthayin kaaryalayaantha kaam karnaara vorla adhikaarila paayaala thyaancha kolila gelthra, thasacha karthila. Thumi kaan dhevaala paateyin aniki kaayiki dhaakivatha otaklaasthaantha?' manun. Theni - thonda barun zarda - saangitle, 'heththa aantha yevun otaakun paayilthara kalala, kaam karna kevda kashta manun. Aeka nimisha otaakuya manje thumaala sosthini' manun. rr jawab dhila, 'dhevulaantha pooja karala dhevun tivlaasaanvan. Vorasun chokkota mushaara dhethaatha. Thumi asa karthaantha, kemma paa nava bandi konithrin anthoka, pooja karthon manun barun paisa badivuyaa manun baayaara paatha otaaklaasthaantha, nahithra asa dhevaala paate dhakivingun otaaklaasthaantha, kaye nyaya ye'. 'Thumi thumcha kaam paayingun jaantha' manun (thevda maryaadha dhilni) saanguntakle. Kali kaala. 28 Jan 2017

इकडून तिकडून - 5

In these fourteen random episodes RR takes us through various thoughts and places at his own pace. Always delightful and always endearing, come, look through these kaleidoscopic narrations.

26 जॅनुवरी 1951 - भारत देश गणतंत्र राष्ट्र होऊन एक वर्ष झाल॑. आरारच॑ शाळेंत रजा असलतरीन अस्के पोरेयीन शाळेला यांव॑ म्हणून सांगूनटाकले. गांवांत धानाच (धान्याच) कापणी अण्खीं चालत होत॑. नांगराच दिवस, नाटणीच दिवस, कापणीच दिवस अस्कीन गांव॑च पोरे शाळेला येईनात. असलतरीन पाष्टे वेळ आहार घेऊन देतों म्हणून म्हणट्लतकरतां भरून पोरे शालेला येऊनगेले. आठ घंटेला सकल पोरानायीन एकामागे एक ओठाक म्हणून श्रीवंचियमाला चालत बलाईंगून गेले. पोरांच हाती त्रिरंगाच ध्वज होत॑. अच्युतमंगलमांत एक थोर मनुष येयालजातात  म्हणून सांगिट्लहोते. तेनी बोलाच ऐकांव॑ म्हणूनयीन सांगिट्लहोते. वाटेंत श्रीवंचियमांत चंद्रूच भोजनालयांत अस्के पोरानायीन खायाला घेऊन देले. आरार मामाच बरोर तेथ घडीघडी जाईलकरतां चंद्रू आरारला प्हावून "नी उळ्ळे वाडा" म्हणून आंत बलाईंगूनजाऊन भोईवोरल॑ पाटावोर बसिवून त्यांच बरोर काम करणार पोराकडे "वेंबू, भवानी शंकर राव मरुमानुक्कु गोदुमै हल्वा, इड्ली, दोसै, कॉफी कुडु". (अत्ता ते पोर - म्हातारा होऊनगेले - श्रीवंचियम देऊळाच सन्निधि बीदांत "मंगळांबिका मेस्स" म्हणून भजनालय ठिवलाहेत॑). अच्युतमंगळम जावून घराला परताला एक घंटे होऊनगेल॑. वाटेंत अस्कि पोरेयीन "महात्मा गांधी कु जै, जवहरलाल नेहरु कु जै, बाबु राजेन्द्र प्रसाद कु जै, राजाजी कु जै" वगैरा वगैरा घोषणा करेत गेले/आले. ते काळांत स्वतंत्रता दिवस, गणतंत्र दिवस म्हणजे लोके उदंड मर्यादा देत होते. कां म्हणजे, तेनी बाह्येरल॑ देशाच लोके येऊन भारत देशांत करलते अन्याय अस्कीन प्ह्यलहोते/भोगल्होते. ते लोक अमच॑ देश सोडून गेलते तेवढ॑ संतोष लोकांना. (अत्ता अमच लोकेच अन्याय करतात, भोगामेच. जा जा वेळ जे जे होईल ते ते भोगांव॑. विवेकाला विसरूनहीं आपण कष्टी खांव॑ म्हणून उगेच का सांगिट्ले थोरळे ?) दुकान बाजार तेवढीन झांकलासेल. बीदीलाबीद घरोघर तोरण बांधलास्तील. खेडेगांव नहोका, लोक अपणाच घरच वेशेसास्क करतील॑. अत्ता ? दुकान बाजार अस्कीन उघड॑ असत॑. एक दिवस रजा मिळत॑की म्हणून कार्यालयांत काम करणारांना संतोष. पोरांना शाळे नाही म्हणून संतोष. काय सांगणे जावा. लोकांच मनांत संतोष म्हणाचेच नाही. राम राज्य चालत॑ का, रावण राज्य चालत॑ का म्हणून मद्धे मद्धे शंका येऊनजात॑. प्हावुम्हणे. (Re-written in DM by ARV) January 26, 2017

26 January 1951 - Bhaaratha desha ganathanthra raashtra ovun aek varsha jaala. rraacha shaalaantha razaa (rajaa?) asalthirin aske porayin shaalaala yaanvan manun saanguntakle. Gaanvaantha dhaanaacha kaapani aniki chaalatha hotha. Naangraacha dhivasa, naatnicha dhivasa, kaapanicha dhivasa askin gaavncha pora shaalaala yeyinaatha. Asalthirin paashte vela aahaara gevun dhethon manun mantlathaa karthaan barun pora shaalaala yevungele. Aat ghantela sakala poraanayin aekaa maaga aeka otaake manun Srivaanchiamaala chaalatha balaangun gele. Poraancha aathi thiranga dhwaj hotha. Achuthamangalamaantha aek thora manusha yeyaala jaathaatha manun saangitlothe. Theni bolaacha aikaanvan manunayin saangitlothae. Vaataantha Sruvanchiamaantha Chandrucha bhojanaalayaantha aske poraanayin khaayaala gevun dhile. rr mama barora theththa gadi gadi jaayila karthaan Chandru rraala paavun 'nee ulle vaadaa' manun aantha balangun jaavun boyeevorla paataavora basivun thyaancha barora kaam karnaara porakada 'Vembu, Bhavani Shankar Rao marumaanukku godhumai halwa, iddly, dosai, coffee kudu'. (Aththa thae pora - maathaara hungele - Srivanchiam dhevulaacha sannidhi beedheentha Mangalambika Mess manun bhojanaalaya tivletha). Achuthamangalam jaavun gharaala parthaala aek gantae hungela. Vaataantha aski porayin Mahathma Gandhi ku jay, Jawaharlal Nehrukku jay, Babu Rajendra Prasad kku jay, Rajajikku jay, vagairah vagairah goshana karatha gele/aale. Thae kaalaantha Swathanthratha dhivasa, ganthanthra dhivasa manje loka udhanda maryaadha dhetha hothe. Kaan manje theni baayaarla deshaacha loka yevun Bharatha deshaantha karlatha anyaaya askin paaylothae/bhoglothae, thae loka amcha desha sodun geltha thevda santhosha lokaana. (Aththa amcha lokacha anyaaya karthaatha, bhogaanvacha, ja ja velay je je hoyila thae thae bhogaave, Vivekaala visaruni aapana kashti khaavaavay manun ugochaka saangitle thorle?) Dukaan baazaar thevdin jaanklaasala, beedheela beedhe, gharo ghar thoran baandhlaastheela. Keda gaanva nahoka, loka apnaacha gharcha vishesaaska karthila. Aththa? Dukaan baazaar askin ugada astha. Aeka dhivasa raza milthaki manun kaaryaalayaantha kaam karnaaraana santhosha. Porana shaala nahi manun santhosha. Kaaye saangna jaavaa. Lokaancha manaantha santhosha manaachacha naahi. Raam rajya chaalthaka Raavan rajya chaalthaka manun madhdhe madhdhe shankaa yevun jaatha. Paavumna. January 26, 2017

इकडून तिकडून - 4

In these fourteen random episodes RR takes us through various thoughts and places at his own pace. Always delightful and always endearing, come, look through these kaleidoscopic narrations.

विस्मृते (विस्मरते) विसरणे म्हणाच अस्क्यांसीं असत॑ म्हणून सांगाला नाही. कित्येकदनाला कायीन विसरना, परंतु आरारला विस्मृते उदंड अधीक. पन्नास साठ वर्षापुढे चाल्लते अस्कीन सये असेल, काले परमा तेरमा चाल्लते बोल्लते अस्कीन विसरूनजाईल. कोठतरीन बाह्येर जाताना मोबैल फोण काढींगून जायाला विसरूनजाईल. पाष्टे वेळ चालून जाताना देव्हाळा (देम्हाळा) दिवस टोपी घालींगून जायाला विसरूनजाईल. टोपी घालींगणारांच कित्येक दंडक असेल, घटिकाला एकदा टोपी आहेका म्हणून शिव्हून प्हाणे, टोपी अस॑ तस॑ पर्तिवणे, एकदा टोपी उचलून पुन्हायीन घालींगणे (खाजींगाला म्हणून नहो) वगैरा. वारांत एक दिवसतरीन टोपी घालींगून जायाला आरार विसरून जाईल. नंखर वेळ/ दूर चालून गेलांपिरी टोपी पर्तिवुया म्हणून प्हायलतर टोपी असना. तेम्हाच कळे, टोपी घालींगून आल नाही म्हणून. उपनेत्र घालींगून जाणारांसीन कित्येक दंडक असेल. तेम्हा तेम्हा उपनेत्र काढून पर्तून अडिकिवणे, नाक-सेतु वर (ते काय, ते नाक-सेतु ? वेगळ॑ काहीन नाही, इंग्ळीषांत "नोस-ब्रिड्ज / ब्रिड्ज ऑण द नोस" म्हणतील, तेच नंखर मराठी/ संस्कृत सांगुयाका म्हणून लिव्हलते). अत्ता अम्ही कोण्त भाषांत सोचतों की, अमच भाषा कळनाते लोकांकडे बोलताना नंखर बदलून बोलतों. इंदियन ऑइल एल.पी.जी पह्जे म्हणून फोण करलतर॑ पह्यिलेच रेकोर्ड करून ठिवलता बोलेल "according our records your consumer number is xxxxxx" म्हणून इंग्ळीषांत सांगतील. तेच तमिलांत बोलताना "एंगळ पदिवेट्टिनपडि उंगळ वाडिक्कैयाळरगल एण आगुम xxxxxx". ते "आगुम" म्हणाच शेवटी यांव॑. तेच नोस-ब्रिड्ज नाक-सेतु झाल॑. आरार नंखर फिरिवूनटाकला की ? ते तज दंडक. ते नाक सेतु वर अर्सा / उपनेत्र बसून बसून नंखर काळ॑ होऊनगेल॑. खंड होईल, तेम्हा तेम्हा उपनेत्र खाजींगांव॑. अत्ता इथपरेच खणी  - आरार बाह्येर निघाच पुढे तोंड पुसींगेल, (केवढदा पुसींगिट्लतरीन तोंड तसे रडगाणा, तेल गळास्क असेल), तेम्हा उपनेत्र काढून कोठतरीन ठेवेल. एक दोन दिवस बाह्येर जाताना ते घालींगाला विसरूनजाईल. डोळेंत अधीक नासाडि काहीं नाही, असलतरीन, नंखर पुस्क पुस्क कळेल. 3, 6, 8, 9 तेवढीन एकास्क कळेल. नंखर दूर चालून गेलांपिरी यथाभ्रांति दंडकाप्रमाणे उपनेत्र उचलून नाक-सेतुकडे खाजींगाला प्रयत्न करलतर, उपनेत्र असना, विसरूनगेलते कळेल. बादाम अस्कीन खाऊन प्हाणे झाल॑, विस्मृते विस्मृतेच. शाळेंत वाचताना काळ पलगावर एकदा लिव्हलतर विसरना, पुन्हायीन वाचणेच गरद नाही. परंतु, अत्ता ? तुम्ही कोण ? आरार कोठ आहे. तसॆ होऊनगेल ! (Re-written in DM script by ARV) 12-01-2017

Vismarthae - Forgetfulness  Visarna manaacha askaani astha manun saangaala naahi. Kiththekdhanaala kaayin visarna, paranthu rraala vismarthae udhanda adhika. Pannaas saat varshaapuda chaalatha askin saye asala, kaale parma therma challathe bollathe askin visurun jaayila. Kotathirin baayaara jaathaana mobile phone kaadingun jaayaala visurun jaayila.Paashte vela chaalun jaathaana dhanvaala dhivasa topi gaalingun jaayaala visurun jaayila. Topi gaalingnaaraancha kiththeka dhandaka asala, gatkyaala aekdha topi aheka manun sivun paana, topi asa thasa parthivna, aekdha topi uchlun punayin gaalingna (kaajingaala manun naho), vagairah vagairah. Vaaraantha aek dhivasathirin topi gaalingun jaayaala rr visurun jaayila. Nankara vela/dhoora chaalun gelaampiri topi parthivuya manun paayilthara topi asna, themmaacha kalala aaje topi gaalingun alni manun. Upanethra gaalingun jaanaaraanayin kiththeka dhandaka asala, themma themma upanethra kaadun parthun adikingna, naak sethu vora (thae kaaye thae naak sethu? Vegla kaayin naahi, Engleeshaantha nose bridge/bridge on the nose manthila, thaecha nankara Marathi/Samskritha milun saanguyaaka manun livalthe. Aththa ami kontha baashaantha sochthon ki amcha baashaa kalnaatha lokaankada bolthaana nankara badhlun bolthon. Indian Oil LPG pajje manun phone karlathra payillacha record karun tivaltha bolala, 'according to our records your consumer number is xxxxxxxxxxx' manun English aantha saangthila, thaecha Tamizhaantha bolthaana, 'Engal padhivettinpadi ungal vaadikkaiyaalargal en aagum xxxxxxxxxxx'. Thae aagum manaacha sevti yaanvan. Thasacha nose bridge naak sethu jaala). rr nankara pirivuntaaklaaki? Thae thaja dhandaka. Thae naak sethu vora arsaa/upanethra basun basun nankara kaala hungelaasala, poda hungelaasala, khande hoila, themma themma upanethra uchlun khaajingaavan. Aththa ithparacha kaani - rr baayaara nigaacha puda thonda pusingala, (kevdadha pusingitlathirin thonda thasacha radgaana, thaela gallaaska asala), themma upanethra kaadun kotathirin tivala. Aek dhone dhivasa baayaara jaathaana thae gaalingaala visurun jaayila. Dholentha adhika naasaadi kaayin nahi, asalthirin nankara puska puska kalala, 3, 6, 8, 9 thevdin aekaska kalala. Nankara dhoora chaalun gelaampiri yathaabraanthi dhandakaa pramaana upanethra uchlun naak sethukada khaajingaala prayathna karlathra upanethra asna, visurungeltha kalala. Badhaam askin khaavun paana jaala, vismarthae vismarthae cha. Shaalaantha vaachthaana kaala palagaavora aekdha livalthra visarna, punayin vaachnacha gardhini, paranthu aththaa? Thumi kona? rr kotta ahe? Thasa hungela! 12-01-2017

इकडून तिकडून - 3

In these fourteen random episodes RR takes us through various thoughts and places at his own pace. Always delightful and always endearing, come, look through these kaleidoscopic narrations.

केवढेकी लेंकरे वेगळ॑ वेगळ॑ कलांत प्रकाश करतात. ह्यला काय कारण ? एक त्यंच मायबाप, नाही त्यंच परंपरांत कोणतरीन कित्येक कलांत बेष पुढे आलसतील॑. अम्ही प्हातों, कर्नाटक संगीतकार भरूनदने त्यंच परंपरच पद्धतीमळे पुढे आलाहत॑. मी कोणाचीं नाव एथ॑ लिव्हत नाही. असलतरीन, हातांतल॑ कांकण कस॑ आहे म्हणून प्हायाला तोंड प्हायाच अर्सा कसाला ? अस॑ केवढेकीदन पुढे आलते एथ॑ आहेत. अमच लेंकरांला अम्ही वाढिवताना अम्हाला कळेल तेनी कसलत॑ कला, नाहीतर वाचणेंत अधीक आशा भोगतात म्हणून. त्यजजोक्त अम्ही तेनाला पुढे आणिवांव॑. वाचणे अवश्य पह्जे. त्यज विना काय करूया म्हणून प्हाम॑. कां म्हणजे, जानव घालींगिय्तेनाला पुढे येयाला वाचणे प्रधान. अत्ता अमच मराठी लोकांस काढींगिट्लों म्हणजे, अमच॑ समूह उदंड ल्हान. त्यांतीन भेदभाव अधीक. दोन दिवसापुढे श्री नरसिंह राजूच लेंकीच लग्नाला गेलतेम्हा श्री जी.डी. गुरुमोहनजी सांगिट्ले, "एवढ॑ मध्व मराठी देशस्थ लोक एथ॑ आहेत, परंतु MDMSवाले अम्ही दहादनपणीं नाही. हे लोकांना अग्गीं कसतरीन MDMSआंत मिळिवांव॑ व्हो" म्हणून. वास्तवेच. अम्ही एकालेक अधीक मिळत नाही. मिळ्ळतरीन अमच मराठींत बोलाला लाजींगतों. मलयाळी, नाही बंगाळी लोकांना काढींगा. कोट्ठ प्हायलतरीन भोंताले कोण असलतरीन मातृभाषांतेच बोलींगतील. वराड-वेव म्हणजे अम्ही मिळतों, तेवढेच. ह्यजकरतांच एकोण्णीस जॅनुवरी दोन हदार सत्रांत नंगनल्लूरांत एक बेंत मेळ-मिलाप ठिवलायत॑. त्यला अम्ही पूर्त गेलते पुर्ना,अम्हाला कळ्ळते अमच मराठी बोलणारांना या म्हणांव॑, बलायींगून येंव॑. पैसे अवश्य द्यांव॑. पुढे लिव्हलते बेंतांत अमच एक ल्हान कलाकार वीणा वाजिवाला जात॑, अण्खीएक कलाकार मृदंग वाजिवाला जात॑. असलते अमच लेंकरांना अम्ही उत्साह द्यांव॑, प्रोत्साहन करांव॑. असलते ल्हान ल्हान  कलाकार केवढेकीदन अमच मराठी बोलणारांच घरांत आहेत. त्यांस अम्ही पुढे आणिवांव॑. "काय़, वीणा डोंईन डोंईन" म्हणून अम्ही म्हणताने. "काय धिमिकिता धिमिकिता मृदंग बाजे" म्हणून म्हणताने. अर्ध घंटे वेळ बसून ऐकलतर अम्हाला कळेल केवढ॑ बेष अहे म्हणून. तेयीन हे दोन लेंकरे फारेच बेष त्यंच कला प्रस्तुत करतात. देवाच कटाक्ष, चोखट गुरुयीन मिळ्ळ॑. उत्साह द्याला मायबाप. वेळू नाहीतर वेणू नाही म्हणतील (ना रहा बांस, ना रहा बांसुरी). वेळू म्हणून उचलून भिरकावाला होईलका ? ते तोंडांत ठिवून वाजिवलतर तेवढ॑ बेष असेल नाद. अम्ही अमच समूहांत असाच कलाकारांस पुढे आणिवाला प्रयत्न करांव॑. हे अम्च घरांत्सून प्रारंभ करूया. कसाला सांगतों म्हणजे, मी एवढ॑ दूर काय कायकी लिव्हतों की, अवडत की नाही की तुम्ही बेष आहे बेष आहे म्हणून लिव्हाचामळे (तुमच वर चूक) मी वर वर लिव्हत जातों. मझ ल्हान वयेंत मझ वडील बहिणी मला देलते उत्साहामळे एवढतरीन लिव्हतों. तुम्हाला श्रम देतों. काय म्हणतांत ?    (DM transcription by ARV) November 22 2016

Kevdaki lenkra vegla vegla kalaantha prakash karthaatha. Hyaala kaaye kaarana? Aeka thyaancha maaye baapa, nahi thyaancha paramparaantha konthirin kiththek kalaantha besha puda alaasthila. Ami paathon, Carnatak sangeethkaar barun dhane thyaancha paramparaacha padhdhathi mala puda aletha. Mee konaachi naanva heththa livthini, asalthirin aathaanthla kaankana kasa ahe manun paayaala thonda paayaacha arsaa kasaala? Asa kevdaki dhane puda aletha, yetha ahetha. Amcha lenkraala ami vaadivthaana amaala kalala theni kasaltha kalaa, nahithra vaachnaantha adhik aasa bhogthaatha, manun. Thyaajjoktha ami thenaala puda anivaanvan. Vaachna avasya pajje. Thyaaja vina kaaye karuyaa manun paanvan. Kaan manje jaanava gaalingithanaala puda yeyaala vachnacha pradhaana. Aththa amcha marathi lokaansa kaadingitlon manje, amcha samooha udhanda laahna. Thyaanthayin bedh bhaava adhika. Dhone dhivasapuda Sri Narasimha Raju cha lenkicha lagnaala gelthemma Sri G D Gurumohan ji saangitle, 'Yevda Madhwa Marathi Desastha loka yeththa ahetha, paranthu MDMSwale ami daha dhanepini nahi. Ye lokaana aggi kasathirin MDMS antha milivaanva vo' manun. Vaasthavacha. Ami aekaala aeka adhika milthini. Millathirin amcha marathintha bolaala laajingthon. Malayalee naahi Bengaali lokaana kaadinga, kotta paayilthirin, bonthaale kona asalthirin maathru baashaanthacha bolingtheela. Varaada veva manje ami milthon, thevdacha. Hyaaja karthaancha ekonthees January dhone hazaar sathraantha Nanganalluraantha aek baent mel milaap tivletha. Thyaala ami poortha geltha purnaa, amaala kallatha amcha Marathi bolnaaraana yaa manaanva, balaangun yaanvan. Paise avasya dhyaanvan. Puda livalthe baentaantha amcha aeka laahna kalaakaar veena vaajivaala jaatha, aniki aeka kalaakaar mridhanga vaajivaala jaatha. Asaltha amcha lenkraana ami uthsaah dhyaanvan, prothsaahith karaanvan. Asaltha laahn laahna kalaakaar kevdaki dhane amcha Marathi bolnaaraancha gharaantha ahetha. Thyaansa ami puda anivaanvan. Kaaye Veena, doyn doyn manun ami manthaane, kaaye dhimikita dhimikita mridhanga baaje manun manthaane. Ardha gante vela basun aikalthara amala kalala kevda besha ahe manun. Theyin ye dhone lenkra paaracha besha thyaancha kala prasthuth karthaatha. Dhevaacha kataakshacha, chokkota guruyin mille. uthsaaha dhyaala maaye baapa. Velu nahithra Venu nahi manthila (na raha baans, na baje baansuri). Velu manun uchlun bhirkaavaal hoilka, thae thondaantha tivun vaajivaltha thevda besha asala naadha. Ami amcha samoohaantha asaacha kalaakaraansa puda anivaala prayathna karaanvan. Ye amcha gharaanthasun praaramba karuya. Kasaala saangthon manje, mee evda dhoora kaaye kaayeki livthonki, avdathaki naahiki thumi besha ahe besha ahe manun livaachaamala (thumcha vora chooke) mee vora vora livatha jaathon. Maja laahn vayaantha maja vadeel bahine mala dhilthe uthsaahaamala evdathirin livthon, thumaala srama dhethon. Kaaye manthaantha?  November 22 2016

इकडून तिकडून - 2

In these fourteen random episodes RR takes us through various thoughts and places at his own pace. Always delightful and always endearing, come, look through these kaleidoscopic narrations.

Re-written in Standard DM by ARV

Original narration in Roman DM by RR

स्थल पुराण म्हणून ऐकलायस्तील. मागे येयाच "स्वय पुराण". क्षमा कराम. दीपावली आल॑, गेल॑. दुस्तपारी चार घंटेला उठून पाष्टे वेळ केम्हायीन कराच काम अस्कीन क्रमाविणी करून कॉफी पीऊनटाकून, एक दोन पटाके सोडूनटाकून, पाटावोर बसून अक्षणा करींगून, डोस्केवोर फूलावाटे नंखर चोखट-तेल लावींगून्नंखर भिजून, कोमट पाणींत स्नान करींगून, मीरा पूड घालून डोस्के घासींगून (आहेतेच चार केंस !) जुने धुवलते धोत्र नेसींगून, संध्या करून, देवाला पूजा करून, नव धोत्र नेसींगून, घरांत करल॑ते गूळ्चीट तिखट पदार्थ खाऊनटाकून, नंखर लेह (लेह्य) तोंडांत घालींगून, अब्बाडा म्हणून्पांच निमिष बसूया म्हणजे, नारळीझाड वेघणार येऊन डोस्के खाजींगून ओठाकलते प्हाऊन तला नंखर पैसे देऊन सायंकाळी खायाच घेवींगून जा म्हणजोरी कुप्पावाला येऊन ओठाकेल. तला नंखर पैसे देऊन उद्या येऊन खायाच घेवींगे (तो एक वेळेच येईल) म्हणट्लतेम्हा बाजू घरच लोंक, सून, लेंकरू नमस्कार कराला आलत्यामळे त्यांस दोन निमिष बैस म्हणून, त्यांस विडा देऊन, लेंकराला शंभर रुपे देऊनपाठिवूनटाकून, नंगनल्लूराला आलते थोर मामीला नमस्कार करूनटाकून येऊव दुसरंदा कॉफी पीव्हूनटाकून (संपाक पोणावांटा होऊनगेल॑), तीघदनेयीन के.आर नगर जाऊन वडील बहिणी-भावोजीला दीपावली नमस्कार करून, आशीर्वाद घेयींगून, नंखर वेळ बसून बोलूनटाकून, ह्यज मध्ये बहिणीला "अगे, महालक्ष्मी अंबा माये" गाणे (तेच buffers, ते वेळांत मला तेवढेच कराल झाल॑, बहिणीला नंखर घसा बसल्होत॑, लक्ष्मी पूजा पुढे घालूनटाकांव॑ म्हणून) म्हण म्हणून, घराला पर्तून येऊन जेवूनटाकून बसताना घंटे दोन -अर्ध दीपावली होऊनगेल॑. तीन घंटेला कॉफी पीऊनटाकून घर नंखर वसार करून, नंखर गुळ्चीट तिखट खावून, आलते नारळीझाड वेघणाराला एक धोत्रयीन खायाच पदार्थयीन देऊन पाठिवूनटाकून, दिवा लावलांपिरी नंखर पटाके सोडून, जेवणे पल्हार नौ घंटेला संपताना पूरा दीपावलि संपूनगेल॑. घंटे दहा. पाष्टे वेळ येयाच पाऊस आल नाही. वाजिवंत्रीवाला आल नाही, भवति भिक्षां देही म्हणून येयाच ब्राह्मण लोके आल नाहीते, सोयरे-धायरे अधीक लोके आल नाहीते, कित्येकदने फोणांतेच बोलूनटाकले. तेवढेच, दीपावलि होऊनगेल॑. अत्ता इथपर संक्रांतीच. प्हावुम्हणे का ? मागे लिव्हाच : गुळ्चीट तिखट पदार्थ करणेपणीं तेवढे श्रम नहो (नंखर स्रमेच), ते देणारांस पिशवींतयीन डब्बांतयीन घालून देणे आहे प्हावा, ते उदंड स्रम. अब्बाब्बा ! हिंग निघून जाईल म्हणतील. तस म्हणजे काय म्हणून अग्गीन विचारताने. घंटे साडेदहा, पर्तून वाचाला वेळ नाही. आज घालनातर॑, अण्खीएक दीपावलीलाच घालांव॑. चूक भरून असूया, असेल, क्षमा करा.   October 30, 2016

Sthala puraana manun aiklaaseelaantha. Maaga yeyaacha 'Suya puraana'. Kshama karaanvan. Deepavali ala, gela. Dusthyapari chhar ghantela utun, paashte vela kemmayin karaacha kaama askin kramavini karun, coffee pivuntakun, aek dhone pataake soduntakun, paataavora basun akshana karingun, doskaa vora phulaavaate nankara chokkota thael laavingun nankara bijun, komata paanintha snaan karingun, Meera poode ghalun doska gaasingun (ahethacha chhar kesa!), juna dhuvalthe dhothra nesingun, sandhya karun, dhevaala pooja karun, nava dhothra nesingun, gharaantha karlathe gulchita thikkata padhaartha kaavuntakun, nankara lehe thondaantha gaalingun, abbaada manun paanch nimisha basuya manje, naarli jaada vegnaara yevun doska kaajingun otakalthe paavun thela nankara paise dhevun shaankaali yevun khaayaacha gevingun jaa manjori kuppawaala yevun otaakaala, thela nankara paise dhevun udhya yevun khaayacha gevinge (tho aeka velacha yeyila) mantlathemma baaju gharcha lonka, soona, lenkru namaskaara karaala althyaamala thyaansa dhone nimisha baise manun, thyaansa vida dhevun, lenkraala sambar rupaye dhevun paativuntakun Nanganalluraala althe thora maamila namaskara karuntakun yevun dusaraandha coffee pivuntakun (sampaaka ponaavanta hungela), theega dhaneyin KK Nagar jaavun vadeel bahine bhavojila deepavali namaskaara karun ashirwaadha geingun nankara vela basun boluntakun, hyaaja madhdhe bahineela 'aega Mahalakshmi amba maaye' ghaana (thecha 'buffers' thae velaantha mala thevdacha karaala jaala, bahineela nankara gasaa baslotha, Lakshmi pooja puda gaaluntakaavan manun) mane manun, gharala parthun yevun jevuntakun basthaana ghante dhone - ardha Deepavali hungela. Theen ghantela coffee pivuntakun ghara nankara vasaar karun, nankara gulchita thikkata kaavun, althe naarli jaada vegnaaraala aeka dhothrayin khaayaacha padhaarthayin dhevun paativuntakun, dhiva laavlaampiri nankara pataake sodun, jevna palahara nou ghantela sampthaana poora deepavali sampungela. Ghante dhaha. Paashte vela yaacha pousa alni, vaajinthriwaala alni, bhavathi bikshaam dehi manun yaacha brahmana loka alnitha, soyre dhaayre adhik loka alnitha, kiththekdhane phonaanthacha boluntakle. Thevdacha, Deepavali hungela, aththa ithpara Sankaraanthi cha. Paavumnaka? Maaga livaacha: Gulchita thikkata padhaartha karna pini thevda srama naho (nankara sramacha), thae dhenaaraansa pisivinthayin dubbaanthayjn gaalun dhena ahe paava, thae udhanda srama, abbabbaa! Hinga nigun jaayila manthila, thasa manje kaaye manun aggi vichaarthaane. Ghante saade dhaha, parthun vaachaala vela naahi, aaje gaalnathra, aniki aek Deepavali lacha gaalaanvan. Chooke barun asuya, asala, kshama karaa. October 30, 2016

इकडून तिकडून - 1

In these fourteen random episodes RR takes us through various thoughts and places at his own pace. Always delightful and always endearing, come, look through these kaleidoscopic narrations.

Re-written in Standard DM by ARV

Original narration in Roman DM by RR

वीदिविडंगन गांवांत एक सुतार होता. अत्तायीन असेल म्हणींगतों. मुरुगेशन म्हणून नाव, त्यज लोंक शिवगुरु म्हणून नाव, मझ शाळेंत वाचत होता. मी तिसर॑ वाचताना तो दुसर॑ वाचत होता. एक वाचाच वर्ष संपलापिरी मी मझ जुन॑ पुस्तक अस्कीन शिवगुरूला देईन. वीदिविडंगन शाळेंत्सून मी पांचवी संपून सहावीला नन्निलम शाळेला जाजोरि हे प्रथा चालत होत॑. त्यज नंतर ते पोर कुंभकोणाला अपनाच मायेआजीच घराला निघूनगेला. गेलंदा खेडे गांवाला गेलतेम्हा त्यला प्हायलों. नव्वी वर वाचणे चढ्ल॑ नाही म्हणून बापाच कामालाच येऊनगेलों म्हणट्ला. गांवाच केवढकी पोरे असेच अर्धंगछ वाचणे सोडूनटाकून वेगळ॑ काम -नांगरणे, नित्य-मजूरीच काम करणे, अस॑ तस॑ म्हणून राव्हूनगेले. एक पोर मी सहावी वाचताना तो सातवींत वाचत होता. अम्ही दोघदनीं आठवी मिळून वाचलों. मी दहावी वाचताना तो नव्वावी वाचला. अक्रवी संपिवाला झाल नाही, पंतोजी होऊनगेला. होमियोपती वाचून वैद्याच कामयीन करला. अत्ता वैद्य पूर्त.  पल्लवपुरमांत सुतार कोण्हीन नहोते. मणलूरांत्सून पलनिवेल म्हणून एकला येऊन काम करला. एकदा मझ आजीम्माला फणसाच झाडाच कट्टा (पलगा) उपयोग करून एल ल्हान ऊंशीच खाले ठींगाच कट्टा करून देला. 1948 म्हणींगतों, आजीम्मा दिवसा वेळ ओंटाच वर दुपारच वेळ नंखर वेळ निजलासतील. कापणीच काळांत धान (धान्य) ओंटावरयीन घालून गवत घालून झांकून ठिवतील. तेम्हा कण्णामुरुगन म्हणून एकला (घराच आंत अग्गीन येईनातो) ते पाट काढून सरकिवून ठिवला. तेवढेच, आजीम्मा ते कट्टा, तेवढ॑ बेष असेल, तो शिवूनटाकला म्हणून भिरकावूनटाकले. तस॑ एक काळ. लोहार एकला होता, गोपाल म्हणून नाव. लोके गोवालु म्हणून बलावतील. अमच॑ घरांत तला गायीच पूंस (गो वाल) आलाये म्हणतील. तो करून देलते विळी (भाजी चिराच), किसणी (कोवर॑- खोब्र- किसाच॑) वेगळ॑-वेगळेयीन असेल, दोनीं मिळून असास्केयीन असेल, तेवढ॑ बेष असेल. अमच॑ सोयरे तेवढेदनाच घरांतयीन असेल. तेवढ॑ बष करून देईल. तिरुप्पाच्चि अरिवाळ (कोयता) म्हणून ऐकलासुयांत, ते मनुषाला माराच, मरिवाच॑. त्यजस्क घराच उपयोगाला पल्लवपुरम अरिवाळ (कोयता) तेवढ॑ बेष करून देईल गायीच पूंस. अडिकित्ता, पाना, अग्गीन कापाच सुरी वगैरायीन बेष असेल. मणलूरांत्सून जपान (त्यज नाव आज पतोरी मला कळ्ना) म्हणून एकला लोहाराच काम करेल. अम्हाला तेम्हा तेम्हा पात्राला अस्कीन शीश लावाच कामयीन करेल॑. गिड्डा असलते करतां त्यला ते नाव. ते काळांत जपान देश नंखर मार खावून श्रम भोगत होत॑. अत्ता ! अम्हाला तेम्हाच स्वतंत्रता मिळ्होत॑. वीदिविडंगन शेदारी पेरुंबडुगै म्हणून एक गांव॑. तेथेच कुंभाराच घर होत॑. तो चक्रावर ओल॑ माती ठिवून ते चक्र फिरिवत हातावटे मडके कराच प्हात बसलासेन. तोच अम्हाला गणेश चौथीला मातीच गणेश करून  देईल. रंगी गणेश ठिवून पूजा कराच दंडक नहोत॑. कोणालतरीन अक्कि येऊनगेल॑ म्हणजे कुंभाराकडेच जाऊन लिव्हींगून येतील॑. दोन तीन दिवसांत बरोर होऊनजाईल. क्षवरका/हजाम ? कसाला व्हो माराला येतांत॑ ? सांगा का, हजामाच खाणी पह्यिलेच भरूनदा लिव्हून लिव्हून प्राण काढलासकी, पुन्हायीन कसाला, म्हणून. डोई वरल॑ केंस काटतां काटतां पुन्हाहीं वाढतेकिनी, पुन्हाहीं हजामाकडे जातों नोहोका, तसेच मी पुन्हाहीं लिव्हत असतों म्हणींगून क्षमा कराकां. परीट ? एकदाच लिव्हल्होतों. पल्लवपुरमांत एक परीट येईल. नाव कळ्ना. अर्ध षाणा अर्ध वेडा. पंढ्र धोत्र (कोणाचकी !) पंढ्र अंगरखा - ते अंगरखायीन नोहो बनियनयीन नोहो, दोनालीमन मध्य एक. उदंड मर्यादा देईल, अम्ही लेंकरांसपणीं. ओंटा वर, वसरी वर की येऊन अम्ही पडकी घालजोरी एक कोनेंत पाऊल काढून अण्खीएक पांयेच गुडिघावर ठींगून ओठाकलसेल. उगेच (उगोच) ओठाकलासना. कायतरीन अपणाकडेच बोलत असेल. येताना जाताना अमचस्क चालून जाईना, उडीमारून उडीमारून, एथे एक पाऊल तेथे एक पाऊल ठिवून अपणाच गांव - पुदुपत्तूरला जाईल. आजू बाजू गांवांत वराड-वेव म्हणजे घराच बाह्येर नारळीच मट्टा मुदरून मुदरून कराच कीत्तु म्हणतील, ते घालून गोठा घालतील. ते काळांत शामियाना अस्कीन अमच गांवापटीस नहोत॑. गोठाच आंतल॑पटीस पंढ्र धोत्र मिळिवून मिळिवून शिवून अलंकार करलसतील. धोत्र अमचेयीन असूया तुमचेयीन असूया, परीट दोन दिवसाला भाडेला देलासेल. मझ बापा काका कडे भें होततेमळे अमच॑ घरचे धोत्र भाडेला जायना.          तेली ? अत्ता पुरे, पुढे जाताना तेली अडवे येताने, आलतर॑ शकुन बरोर नाही म्हणतील. नंतर प्हावमणे, अण्खीन भरून लोक आहेत. मागे लिव्हाच : अमच॑ गांवापटीस कावेरीच पाणी अण्खीं आल नाही. कडै मडै म्हणतील. असलते पाणी घालून बीं शिंपडून नाटणी करले. पाणी नाहीतेमळे अस्कीन वाळत आहे. कापणी कोठसून ? तेच मी तुम्हाला कापत आहें. क्षमा करा.      October 22,2016

Veethividangan ghaavaantha aeka suthaara hotha, aththayin asala maningthon, Murugesan manun naanva. Thyaaja lonka - Sivaguru manun naanva- maja shaalaantha vaachatha hotha. Mee thisra vaachthaana tho dusara vaachatha hotha. Aeka vaachaacha varsha sampalaampiri mee maja juna pushthaka askin Sivagurula dheyina. Veethividangan shaalaanthasun mee paanchvin sampun savveela Nannilam shaalaala jaajori hey prathaa chaalatha hotha. Thyaaj nanthara thae pora Kumbakonaala apnaacha maaye aajicha gharaala noongela. Gelaandhaa kheda ghaanvaala gelthemma thyaala paaylon. Navvee vora vaachna chadla nahi manun baapaacha kaamaalacha yevungelon mantla. Ghaavncha kevdaki pora, asacha ardhanaagachcha vaachna soduntaakun vegla kaama - naangrana, nithye majoricha kaama karna, asa thasa manun raavungele. Aeka pora mee savvee vaachthaana tho saathvin vaachatha hotha, ami dogadhani aatvin milun vaachlon, mee dhavveen vaachthaana tho navvee vaachla, akravin sampaala jaalni, panthoji hungela. Homoeopathy vaachun vaidhyaacha kaamayin Karla, aththa vaidhya poortha. Pallavapuramaantha suthaara konin nahotha, Manalooraanthasun Pazhanivel manun aekla yevun kaam karala. Aekdha maja ajimmaala panasaacha jaadaacha kattaa (Palagaa) upayog karun aeka laahna usaa kalle teengaacha katta karun dhila. 1948 maningthon, aajimma dhivasa vela ontaavora dhupaarcha vela nankara vela nijlaasthila. Kaapnicha kaalaantha dhaana ontavorayin galun ghavatha gaalun jaankun tivtheela. Themma Kanna Murugan manun aekla - gharaa aantha aggin yeynaatho, thae paata kaadun sarkivun tivla, thevdacha, ajimma thae katta, thevda besha asala, tho sivuntaakla manun birkhaavuntakle. Thasa aeka kaala. Lohara aekla hotha, Gopal nanun naanva, loka govaalu manun balaavthila. Amcha gharaantha thala ghaayeecha poosa (go vaal) alaaye manthila. Tho karun dhelthe vili (baaji chiracha), kisni (kovra kisaacha), vegla veglayin asala, dhonin millaaskayin asala, amcha soyre thevdhanaacha gharaanthayin asala, thevda besha karun dheyila. Thiruppaachchi arival manun aiklaaseelaantha, thae manushaalaa maaraacha, marivaacha. Thyaajaska gharcha upayogaalaa Pallavapuram arivaal thevda besha karun dheyila ghaayeecha poosa. Adikiththa, paana aggi kaapaacha suri vagaiyaraayin besha asala, Manalooraanthasun Japan (thyaaja naanva aaje pathori mala kalna) manun aekla loharaacha kaam karala. Amaala themma themma paathraala askin seesha laavaacha kaamayin karala. Gidda asaltha karthaan thyaala thae naanva. Thae kaalaantha Japan desa nankara maar khaavun srama bogatha hotha. Aththa! Amaala themmaacha swathanthratha millotha. Veethividangan sedhari Perumbadugai manun aeka ghaanvan. Theththacha kumbhaaraacha ghara hotha. Tho chakraavora ola maathi tivun thae chakra pirivatha haathaavaate madka karaacha paatha baslaasana. Thocha amaala Ganesh chouthila maathicha Ganesh karun dheyila. Rangi Ganesh tivun pooja karaacha dhandaka nahotha. Konaalthirin akki yevungela manje kumbhaaraakadacha jaavun livingun yethila, dhone theen dhivasaamtha barora hoonjaayila. Kshavaraka/Hajaama? Kasala vo maaraala yethaantha? Saangaakaan, hajaamaacha kaani payillacha barundhaa livun livun praan kaallaaski, punayi kasaala, manun. Doyee varla kesa kaatathaan kaatathaan punaayin vaadthakini, punaayin hajaamakada jaathon nahoka, thasacha mee punaayin livatha asthon maningun kshama karaakaan. Pareeta? Aekdhaacha livlothon. Pallavapuramaantha aek pareeta yeyila, naanva kalna. Ardha shaana ardha veda, pandra dhothra (konaachki!), pandra angarka - thae angarkaayin naho, banianayin naho, dhoni madhdhe aeka, udhanda maryaadha dheyila ami lenkraanpini, ontaa vora ki, vasiri vora ki yevun ami padki gaaljori aeka konaantha aeka paavul kaadun aniki aeka paayaacha gudgaavora teengun otaaklaasala. Ugocha otaaklaasnaa, kayithrin apnaakadacha bolatha asala. Yethaana jaathaana amchaska chaalun jaayina, udi maarun udi maarun, yeththa aeka paavula theththa aeka paavula tivun apanaacha ghaanva - Puduppaththooraala jaayila. Aaju baaju ghaavaantha varaada veva manje gharaa baayaara naarleecha matta mudhrun mudhrun karaacha keeththu manthila thae gaalun ghotaa gaalthila. Thae kaalaantha shaamiana askin amcha ghaanvaan patisa nahotha. Ghotaacha anthla patisa pandra dhothra milivun milivun sivun alankaara karlaasthila, dhothra amchayin asuya, thumchayin asuya, pareeta dhone dhivasaala baadaala dhilaasala. Maja baapa kaaka kada bhen hothathaamala amcha garcha dhothra baadaala jaaynaa. Theli? Aththa puray, puda jaathaana theli adava yethaane, althara shakuna barora nahi manthila. Nanthara paavumna. Aniki barun loka ahetha. Maaga livaacha: Amcha ghaanvaan patisa Kavericha paani aniki alni, kadai madai mantheela, asaltha pani ghaalun bee simpdun, naatni karle. Paani nahithaa mala askin vaalatha ahe. Kaapni kottasun? Thaecha mee thumaala kaapatha ahen. Kshana karaa. October 22,2016